JCO Lapraille voert jaarlijks ongeveer 350 hectare maïszaaiwerk uit binnen een werkgebied van circa 65 kilometer rond Léglise. Voor loonwerker Julien Lapraille was het daarom belangrijk om een zaaimachine te vinden die niet alleen nauwkeurig werkt, maar ook een hoge capaciteit biedt.

De keuze viel op de Kverneland Optima SX Geoforce. “De machine wordt voornamelijk ingezet voor het zaaien van maïs. Mogelijk gaan we hem in de toekomst ook gebruiken voor het zaaien van koolzaad”, vertelt Lapraille.

Hoge snelheid zonder concessies aan precisie

Bij de zoektocht naar een nieuwe maïszaaimachine had Julien Lapraille één duidelijke wens: meer capaciteit, zonder dat dit ten koste gaat van de zaaikwaliteit.

“Mijn vorige zaaimachine wilde ik vervangen door een machine waarmee ik snel én nauwkeurig kon werken. Het overdruksysteem van de Optima SX sprak mij daarom direct aan. Niet veel fabrikanten bieden deze techniek aan. Kverneland onderscheidt zich bovendien doordat de Optima SX een zeer hoge druk op de zaai-elementen kan uitoefenen.”

Die extra druk is volgens Lapraille vooral interessant vanwege de grote verschillen in bodemgesteldheid binnen zijn werkgebied. “Ik zaai op zeer uiteenlopende gronden. Daarom vond ik het belangrijk dat de machine de zaaidiepte onder verschillende omstandigheden goed kan blijven controleren. Daar komt Geoforce volledig tot zijn recht.”

Ook de lokale dealer en de mogelijkheid om de bestaande zaaimachine in te ruilen, speelden een rol bij de aanschaf.

De SX-zaai-elementen zijn ontwikkeld voor hoge werksnelheden en maken theoretisch zaaien tot 18 km/u mogelijk. In de praktijk werkt Lapraille met circa 16 km/u op de rechte stukken en ongeveer 12 km/u langs perceelsranden. “Een perceel van 10,8 hectare heb ik al in minder dan 1 uur en 20 minuten gezaaid. Dat laat zien dat de machine een hoge capaciteit kan realiseren.”

Overdruk voor een nauwkeurige zaadplaatsing

De hoge werksnelheid wordt gecombineerd met een nauwkeurige zaadplaatsing. Bij de Optima SX worden de zaden door middel van luchtdruk vanuit het zaaihuis naar de grond gebracht. Het zaad wordt daarbij met hoge snelheid door de valpijp naar de zaaivoor geleid.

Dit voorkomt dat het zaad tijdens de val gaat bewegen en daardoor niet op de gewenste positie terechtkomt. Vervolgens wordt het zaad direct door het aandrukwiel in de grond gedrukt.

“Het systeem zorgt ervoor dat de zaden heel gecontroleerd in de rij terechtkomen. Het wiel stopt de val van het zaad en drukt het vervolgens meteen aan. Daardoor blijft de afstand tussen de zaden mooi constant.”

Omdat Lapraille ook op steenachtige percelen werkt, koos hij daarnaast voor kluiten- en steenruimers. “Op dergelijke gronden hebben de elementen niet alleen een functie als kluitenruimer, maar helpen ze ook om stenen uit de zaailijn te verwijderen.”

Geoforce houdt de zaaidiepte constant

Een belangrijke reden om voor de Optima SX Geoforce te kiezen, is het automatische drukregelsysteem. Geoforce past de druk op ieder zaai-element afzonderlijk aan op basis van de bodemomstandigheden.

De zaai-elementen zijn voorzien van sensoren die continu de belasting meten. Wanneer de bodem lichter wordt, kan het systeem het betreffende zaai-element ontlasten. Op zwaardere grond wordt juist extra druk toegevoegd. Zo blijft de ingestelde zaaidiepte zo constant mogelijk, ook wanneer de bodem binnen één perceel sterk varieert.

“De machine past de druk automatisch en individueel per element aan. De krachtsensoren op de dieptewielen sturen informatie naar de ballastcilinder, die vervolgens de druk corrigeert.” De gewenste druk kan eenvoudig vanuit de cabine via de Isobus-terminal worden ingesteld.

Geoforce houdt bovendien rekening met het gewicht van het zaai-element naarmate de zaadbak leger raakt. Hierdoor blijft de belasting van het element gedurende het zaaien zo constant mogelijk. “Het systeem helpt om een gelijkmatige opkomst te realiseren. Dat is voor ons extra belangrijk vanwege de schade die wilde zwijnen in deze regio kunnen veroorzaken. Een zo homogeen mogelijk gewas geeft ons daarbij een goede uitgangspositie.”

Drie producten in één werkgang

De combinatie van JCO Lapraille gaat verder dan alleen het nauwkeurig zaaien van zaad. Tijdens één werkgang kunnen zaaizaad, kunstmest en microgranulaten worden toegediend.

Voor de kunstmest maakt Lapraille gebruik van een Kverneland f-drill fronttank. Deze wordt onafhankelijk van de Optima SX aangestuurd en beschikt over twee Eldos-doseersystemen. Hierdoor kan de kunstmestverdeling in twee secties worden geregeld. “De kunstmest wordt naast de zaairijen toegediend. Met de twee doseereenheden kan ik in twee secties werken. Daarmee kan ik bijvoorbeeld de kunstmestverdeling over vier van de acht rijen uitschakelen.”

De fronttank is bovendien uitgerust met een geïntegreerd weegsysteem. Volgens Lapraille biedt dat niet alleen voordelen tijdens het zaaien, maar maakt het de f-drill ook interessant voor andere toepassingen. “Voor zover ik weet ben ik momenteel de enige met een weegsysteem op de fronttank. Dat maakt hem erg veelzijdig. In de toekomst zou ik hem bijvoorbeeld ook kunnen inzetten in combinatie met een zaaicombinatie voor granen.”

De f-drill kan tot 2,4 ton kunstmest bevatten. Dankzij de grote vulopening kunnen twee bigbags gelijktijdig worden geleegd. Met een volledig gevulde tank kan Lapraille naar eigen zeggen ongeveer 12 hectare zaaien. Ook tijdens het draaien op de kopakker werkt de machine automatisch. De steunwielen onder de fronttank worden automatisch geheven, waardoor de chauffeur hier geen extra handelingen voor hoeft uit te voeren.

Gerichte toediening van microgranulaten

Naast zaaizaad en kunstmest kan de combinatie ook microgranulaten toedienen. Hiervoor beschikt de Optima SX over afzonderlijke bakken van 17 liter.

Het microgranulaatsysteem is gekoppeld aan de zaai-elementen. Hierdoor kan iedere rij afzonderlijk worden uitgeschakeld en volgt de microgranulaattoediening de Section Control van het zaaizaad. “Afhankelijk van de wensen van de klant vul ik de 17-literbakken met insecticiden. Dat is bijvoorbeeld interessant wanneer maïs wordt gezaaid na grasland, om ritnaalden te bestrijden.”

Controle op iedere afzonderlijke zaairij

Naast de mechanische en elektronische systemen voor een nauwkeurige zaadplaatsing, controleert de Optima SX ook actief wat er daadwerkelijk in de grond terechtkomt.

Op ieder zaai-element zitten sensoren die de afzonderlijke zaden detecteren. Voorafgaand aan het zaaien kan bovendien een stationaire test worden uitgevoerd. De machine simuleert daarbij een bepaalde rijsnelheid, waarna de chauffeur in de cabine inzicht krijgt in het percentage dubbele zaden en missers.

Op basis van deze informatie kan de instelling van de machine worden aangepast om de gewenste plantafstand en zaaidichtheid te bereiken. “Je kunt vooraf een test uitvoeren en direct zien hoe de machine presteert. Vervolgens kun je de instellingen aanpassen. Uiteindelijk komen we uit op ongeveer 95% nauwkeurigheid.”

Snel vertrouwd met de Optima SX

Ondanks dat de Optima SX voor JCO Lapraille een flinke stap vooruit betekent, verliep de ingebruikname volgens Julien Lapraille vlot. “Bij de start waren er een paar kleine zaken die opgelost moesten worden. Onze dealer Burlet Frères heeft daar snel op gereageerd en de problemen waren snel verholpen.”

Ook de bediening bleek in de praktijk goed onder de knie te krijgen. “In het begin heb je natuurlijk even tijd nodig om aan de machine te wennen. Maar zodra je begrijpt hoe alles werkt, is de bediening eigenlijk eenvoudig. Ik kan de machine ook zonder problemen aan een andere chauffeur meegeven. Binnen ongeveer 15 minuten kan iemand ermee aan de slag.”

Voor JCO Lapraille biedt de Kverneland Optima SX Geoforce daarmee een combinatie van hoge capaciteit, nauwkeurige zaadplaatsing en automatische bodemaanpassing. Eigenschappen die vooral voor loonwerkers belangrijk zijn wanneer onder uiteenlopende omstandigheden grote oppervlaktes moeten worden gezaaid.